Ana sayfa Annelik Elsanatları Haberler Magazin Dünya Magazin Türkiye Moda Ressamlar Seramik Tiyatro Sinema Yazılar Yemekler

Atatürk’ün hayatı – 1881 – 10 Kasım 1938

 

Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selanik'te Kocakasım Mahallesi, Islahhane Caddesi'ndeki üç katlı pembe evde doğdu..: Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır..: Baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi XIV-XV..: yüzyıllarda Konya ve Aydın'dan Makedonya'ya yerleştirilmiş Kocacık Yörüklerindendir..: Annesi Zübeyde Hanım ise  Selanik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş eski bir Türk ailesinin kızıdır..: Milis subaylığı, evkaf katipliği ve kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, 1871 yılında Zübeyde Hanım'la evlendi..: Atatürk'ün beş kardeşinden dördü küçük yaşlarda öldü, sadece Makbule (Atadan) 1956 yılına değin yaşadı..:

 

Küçük Mustafa öğrenim çağına gelince Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde öğrenime başladı, sonra babasının isteğiyle Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti..: Bu sırada babasını kaybetti (1888)..: Bir süre Rapla Çiftliği'nde dayısının yanında kaldıktan sonra Selanik'e dönüp okulunu bitirdi..: Selanik Mülkiye Rüştiyesi'ne kaydoldu..: Kısa bir süre sonra 1893 yılında Askeri Rüştiye'ye girdi..: Bu okulda Matematik öğretmeni Mustafa Bey adına "Kemal" i ilave etti..: 1896-1899 yıllarında Manastır Askeri İdadi'sini bitirip, İstanbul'da Harp Okulunda öğrenime başladı..: 1902 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu..:, Harp Akademisi'ne devam etti..: 11 Ocak 1905'te yüzbaşı rütbesiyle Akademi'yi tamamladı..: 1905-1907 yılları arasında Şam'da 5..: Ordu emrinde görev yaptı..: 1907'de Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oldu..: Manastır'a III..: Ordu'ya atandı..: 19 Nisan 1909'da İstanbul'a giren Hareket Ordusu'nda Kurmay Başkanı olarak görev aldı..: 1910 yılında Fransa'ya gönderildi..: Picardie Manevraları'na katıldı..: 1911 yılında İstanbul'da Genel Kurmay Başkanlığı emrinde çalışmaya başladı..:

 

1911 yılında İtalyanların Trablusgarp'a hücumu ile başlayan savaşta, Mustafa Kemal bir grup arkadaşıyla birlikte Tobruk ve Derne bölgesinde görev aldı..: 22 Aralık 1911'de İtalyanlara karşı Tobruk Savaşını kazandı..: 6 Mart 1912'de Derne Komutanlığına getirildi..:

 

Ekim 1912'de Balkan Savaşı başlayınca Mustafa Kemal Gelibolu ve Bolayır'daki birliklerle savaşa katıldı..: Dimetoka ve Edirne'nin geri alınışında büyük hizmetleri görüldü..: 1913 yılında Sofya Ateşemiliterliğine atandı..: Bu görevde iken 1914 yılında yarbaylığa yükseldi..: Ateşemiliterlik görevi Ocak 1915'te sona erdi..: Bu sırada I..: Dünya Savaşı başlamış, Osmanlı İmparatorluğu savaşa girmek zorunda kalmıştı..: Mustafa Kemal 19..: Tümeni kurmak üzere Tekirdağ'da görevlendirildi..:

 

1914 yılında başlayan I..: Dünya Savaşı'nda, Mustafa Kemal Çanakkale'de bir kahramanlık destanı yazıp İtilaf Devletlerine "Çanakkale geçilmez! " dedirtti..: 18 Mart 1915'te Çanakkale Boğazını geçmeye kalkan İngiliz ve Fransız donanması ağır kayıplar verince Gelibolu Yarımadası'na asker çıkarmaya karar verdiler..: 25 Nisan 1915'te Arıburnu'na çıkan düşman kuvvetlerini, Mustafa Kemal'in komuta ettiği 19..: Tümen Conkbayırı'nda durdurdu..: Mustafa Kemal, bu başarı üzerine albaylığa yükseldi..: İngilizler 6-7 Ağustos 1915'te Arıburnu'nda tekrar taarruza geçti..: Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal 9-10 Ağustos'ta Anafartalar Zaferini kazandı..: Bu zaferi 17 Ağustos'ta Kireçtepe, 21 Ağustos'ta II..: Anafartalar zaferleri takip etti..: Çanakkale Savaşlarında yaklaşık 253..:000 şehit veren Türk ulusu onurunu İtilaf Devletlerine karşı korumasını bilmiştir..: Mustafa Kemal'in askerlerine "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" emri cephenin kaderini değiştirmiştir..:

 

Mustafa Kemal Çanakkale Savaşları'ndan sonra 1916'da Edirne ve Diyarbakır'da görev aldı..: 1 Nisan 1916'da tümgeneralliğe yükseldi..: Rus kuvvetleriyle savaşarak Muş ve Bitlis'in geri alınmasını sağladı..: Şam ve Halep'teki kısa süreli görevlerinden sonra 1917'de İstanbul'a geldi..: Veliaht Vahidettin Efendi'yle Almanya'ya giderek cephede incelemelerde bulundu..: Bu seyahatten sonra hastalandı..: Viyana ve Karisbad'a giderek tedavi oldu..: 15 Ağustos 1918'de Halep'e 7..: Ordu Komutanı olarak döndü..: Bu cephede İngiliz kuvvetlerine karşı başarılı savunma savaşları yaptı..: Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından bir gün sonra, 31 Ekim 1918'de Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığına getirildi..: Bu ordunun kaldırılması üzerine 13 Kasım 1918'de İstanbul'a gelip Harbiye Nezareti'nde (Bakanlığında) göreve başladı..:

 

Mondros Mütarekesi'nden sonra İtilaf Devletleri'nin Osmanlı ordularını işgale başlamaları üzerine; Mustafa Kemal 9..: Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı..: 22 Haziran 1919'da Amasya'da yayımladığı genelgeyle "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararının kurtaracağını " ilan edip Sivas Kongresi'ni toplantıya çağırdı..: 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum, 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasında da Sivas Kongresi'ni toplayarak vatanın kurtuluşu için izlenecek yolun belirlenmesini sağladı..: 27 Aralık 1919'da Ankara'da heyecanla karşılandı..: 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması yolunda önemli bir adım atılmış oldu..: Meclis ve Hükümet Başkanlığına Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanması için gerekli yasaları kabul edip uygulamaya başladı..:

 

Türk Kurtuluş Savaşı 15 Mayıs 1919'da Yunanlıların İzmir'I işgali sırasında düşmana ilk kurşunun atılmasıyla başladı..: 10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr Antlaşması'nı imzalayarak aralarında Osmanlı İmparatorluğu'nu paylaşan I..: Dünya Savaşı'nın galip devletlerine karşı önce Kuva-yi Milliye adı verilen milis kuvvetleriyle savaşıldı..: Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuva-yi Milliye - ordu bütünleşmesini sağlayarak savaşı zaferle sonuçlandırdı..:

 

Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtuluş Savaşının önemli aşamaları şunlardır:

 

Sarıkamış (20 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü'nün (7 Kasım 1920) kurtarılışı..:

 

Çukurova, Gazi Antep, Kahraman Maraş Şanlı Urfa savunmaları (1919- 1921)

I..: İnönü Zaferi (6 -10 Ocak 1921)

 

II..: İnönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)

 

Sakarya Zaferi (23 Ağustos-13 Eylül 1921)

 

Büyük Taarruz, Başkomutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer (26 Ağustos 9 Eylül 1922)

 

Sakarya Zaferinden sonra 19 Eylül 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanını verdi..: Kurtuluş Savaşı, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması'yla sonuçlandı..: Böylece Sevr Antlaşması'yla paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklüğünde vatan bırakılan Türkiye toprakları üzerinde ulusal birliğe dayalı yeni Türk devletinin kurulması için hiçbir engel kalmadı..:

 

23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu müjdelenmiştir..: Meclisin Türk Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla yönetmesi, yeni Türk devletinin kuruluşunu hızlandırdı..: 1 Kasım 1922'de hilafet ve saltanat birbirinden ayrıldı, saltanat kaldırıldı..: Böylece Osmanlı İmparatorluğu'yla yönetim bağları koparıldı..: 13 Ekim 1923'te Cumhuriyet idaresi kabul edildi, Atatürk oybirliğiyle ilk cumhurbaşkanı seçildi..: 30 Ekim 1923 günü İsmet İnönü tarafından Cumhuriyet'in ilk hükümeti kuruldu..: Türkiye Cumhuriyeti, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ve "Yurtta barış cihanda barış" temelleri üzerinde yükselmeye başladı..:

 

Atatürk Türkiye'yi "Çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak" amacıyla bir dizi devrim yaptı..: Bu devrimleri beş başlık altında toplayabiliriz:

 

1..: Siyasal Devrimler:

· Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)

· Cumhuriyetin İlanı (29 Ekim 1923)

· Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)

 

2..: Toplumsal Devrimler:

· Kadınlara erkeklerle eşit haklar verilmesi (1926-1934)

· Şapka ve kıyafet devrimi (25 Kasım 1925)

· Tekke zaviye ve türbelerin kapatılması (30 Kasım 1925)

· Soyadı kanunu ( 21 Haziran 1934)

· Lakap ve unvanların kaldırılması (26 Kasım 1934)

· Uluslararası saat, takvim ve uzunluk ölçülerin kabulü (1925-1931)

 

3..: Hukuk Devrimi:

· Mecellenin kaldırılması (1924-1937)

· Türk Medeni Kanunu ve diğer kanunların çıkarılarak laik hukuk düzenine geçilmesi (1924-1937)

 

4..: Eğitim ve Kültür Alanındaki Devrimler:

· Öğretimin birleştirilmesi (3 Mart 1924)

· Yeni Türk harflerinin kabulü (1 Kasım 1928)

· Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması (1931-1932)

· Üniversite öğreniminin düzenlenmesi (31 Mayıs 1933)

· Güzel sanatlarda yenilikler

 

5..: Ekonomi Alanında Devrimler:

· Aşarın kaldırılması

· Çiftçinin özendirilmesi

· Örnek çiftliklerin kurulması

· Sanayiyi Teşvik Kanunu'nun çıkarılarak sanayi kuruluşlarının kurulması

· I..: ve II..: Kalkınma Planları'nın (1933-1937) uygulamaya konulması, yurdun yeni yollarla donatılması

 

Soyadı Kanunu gereğince, 24 Kasım 1934'de TBMM'nce Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadı verildi..:

 

Atatürk, 24 Nisan 1920 ve 13 Ağustos 1923 tarihlerinde TBMM Başkanlığına seçildi..: Bu başkanlık görevi, Devlet-Hükümet Başkanlığı düzeyindeydi..: 29 Ekim 1923 yılında Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk ilk cumhurbaşkanı seçildi..: Anayasa gereğince dört yılda bir cumhurbaşkanlığı seçimleri yenilendi..: 1927,1931, 1935 yıllarında TBMM Atatürk'ü yeniden cumhurbaşkanlığına seçti..:

 

Atatürk sık sık yurt gezilerine çıkarak devlet çalışmalarını yerinde denetledi..: İlgililere aksayan yönlerle ilgili emirler verdi..: Cumhurbaşkanı sıfatıyla Türkiye'yi ziyaret eden yabancı ülke devlet başkanlarını, başbakanlarını, bakanlarını komutanlarını ağırladı..:

 

15-20 Ekim 1927 tarihinde Kurtuluş Savaşı'nı ve Cumhuriyet'in kuruluşunu anlatan büyük nutkunu, 29 Ekim 1933 tarihinde de 10..: Yıl Nutku'nu okudu..:

 

Atatürk özel yaşamında sadelik içinde yaşadı..: 29 Ocak 1923'de Latife Hanımla evlendi..: Birçok yurt gezisine birlikte çıktılar..: Bu evlilik 5 Ağustos 1925 tarihine dek sürdü..: Çocukları çok seven Atatürk Afet (İnan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra adlı kızları ve Mustafa adlı çobanı manevi evlat edindi..: Abdurrahim ve İhsan adlı çocukları himayesine aldı..: Yaşayanlarına iyi bir gelecek hazırladı..:

 

1937 yılında çiftliklerini hazineye, bir kısım taşınmazlarını da Ankara ve Bursa Belediyelerine bağışladı..: Mirasından kızkardeşine, manevi evlatlarına, Türk Dil ve Tarih Kurumlarına pay ayırdı..: Kitap okumayı, müzik dinlemeyi, dans etmeyi, ata binmeyi ve yüzmeyi çok severdi..: Zeybek oyunlarına, güreşe, Rumeli türkülerine aşırı ilgisi vardı..: Tavla ve bilardo oynamaktan büyük keyif alırdı..: Sakarya adlı atıyla, köpeği Fox'a çok değer verirdi..: Zengin bir kitaplık oluşturmuştu..: Akşam yemeklerine devlet ve bilim adamlarını, sanatçıları davet eder, ülkenin sorunlarını tartışırdı..: Temiz ve düzenli giyinmeye özen gösterirdi..: Doğayı çok severdi..: Sık sık Atatürk Orman Çiftliği'ne gider, çalışmalara bizzat katılırdı..:

 

Fransızca ve Almanca biliyordu..: 10 Kasım 1938 saat 9:05'te yakalandığı siroz hastalığından kurtulamayarak İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu..: Cenazesi 21 Kasım 1938 günü törenle geçici istirahatgahı olan Ankara Etnografya Müzesi'nde toprağa verildi..: Anıtkabir yapıldıktan sonra naşı görkemli bir törenle 10 Kasım 1953 günü ebedi istirahatgahına gömüldü..:

 

Atatürkün hayatı kaynak: http://www.kultur.gov.tr/TR-96300/ataturk39un-hayati.html

 

Gazi Mustafa Kemal Atatürk